Kurban Bayramı vesilesiyle vefat eden yakınlarının kabirlerini ziyaret etmek, onlara olan özlemlerini dualarla taçlandırmak isteyen vatandaşlar kabristan adabını araştırıyor. Arama motorlarında en çok sorgulanan "Abdestsiz mezarlığa gidilir mi, mezarlıkta kabir başındayken hangi dualar ve sureler okunmalıdır?" soruları Diyanet İşleri Başkanlığı'nın güncel fetvalarıyla yanıt buldu. Kabir ziyaretinde bulunmak için abdest şartının olup olmadığını ve ölülere bağışlanacak en faziletli duaları Türkçe okunuşlarıyla birlikte sizler için derledik.
ABDESTSİZ MEZARLIĞA GİDİLİR Mİ?
Abdestsiz olarak mezarlığa gidilir ve kabir ziyareti yapılabilir. İslam hukukuna göre kabristana girmek, mezar başında bulunmak veya vefat edenler için dua etmek için abdestli olmak bir yasal zorunluluk ya da şart değildir. Ancak konunun fıkhi olarak bazı ince detayları ve sınırları bulunmaktadır:
- Abdestsiz olsanız bile mezar başında ezberinizden bildiğiniz tüm sureleri (Fatiha, İhlas, Yasin vb.) okuyabilir, tesbihat yapabilir ve dua edebilirsiniz.
- Eğer mezarlığa yanınızda fiziki bir Kur'an-ı Kerim, Yasin cüzü veya dua kitabı götürdüyseniz ve bu kitaba el sürecekseniz abdest almanız farzdır. Telefona dokunarak ekrandan okumak ise abdestsiz olarak caiz kabul edilmektedir.
- Kadınlar muayyen (adet) günlerinde mezarlığa gidebilirler ve ezberden dua niyetiyle Fatiha, Felak, Nas gibi sureleri okuyabilirler. Cünüp olan bir kişinin ise mezarlığa gitmesi haram olmasa da mekruh (hoş karşılanmayan durum) sayılmıştır; bu kişilerin boy abdesti (gusül) alarak gitmesi adaba daha uygundur.
MEZARLIKTA OKUNACAK DUALAR VE SURELER HANGİLERİDİR?
Kabristan ziyaretinde bulunurken belirli bir sırayla okunması sünnet ve faziletli olan dualar ile sureler şu şekildedir:
1. MEZARLIĞA GİRERKEN OKUNACAK İLK SELAM DUASI
Peygamber Efendimiz (s.a.s.), mezarlığa girdiğinde orada yatan müminlere hitaben önce selam verilmesini tavsiye etmiştir. Mezarlık kapısından girerken şu dua okunur:
Okunuşu: "Es-selâmü aleyküm yâ ehlel-kubûr. Ve innâ inşâallâhü biküm lehıkûn. Nes'elullâhe lenâ ve lekümül-âfiyeh."
Anlamı: "Selam size ey kabir halkı! Şüphesiz bizler de inşallah (bir gün) size katılacağız. Allah'tan hem bizim için hem de sizin için afiyet ve bağışlanma dileriz."
2. KABİR BAŞINDA OKUNACAK EN FAZİLETLİ SURELER
Mezarın başına gelindiğinde imkan dahilinde ayakta veya müsaitse oturarak şu surelerin okunması fıkıh kitaplarında tavsiye edilir:
Fatiha Suresi: Her kabir ziyaretinde mutlaka en başta veya en sonda okunmalıdır.
İhlas Suresi: Genellikle 3 veya 11 defa okunması çok faziletlidir.
Yâsîn Suresi: Peygamberimiz, "Ölülerinize Yâsîn okuyunuz" (Ebu Davud) buyurarak bu surenin vefat edenler üzerindeki hafifletici gücüne dikkat çekmiştir.
Mülk (Tebâreke) ve Nebe (Amme) Sureleri: Kabir azabına karşı koruyucu olduğu rivayet edilen surelerdendir.
Ayetel Kürsi, Felak ve Nas Sureleri.
3. OKUNAN SURELERİN ARDINDAN YAPILACAK BAĞIŞLAMA DUASI
Sureler okunduktan sonra toplanan sevap ve nurlar vefat eden kişinin ruhuna şu şekilde niyet edilerek bağışlanır:
"Allah'ım! Okumuş olduğum surelerden ve zikirlerden hasıl olan sevabı, başta Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'in (s.a.s.) aziz ruhuna, ardından burada yatan bu din kardeşimizin (veya ismi söylenerek: babamın/annemin...) ruhuna hediye eyledim, sen vasıl eyle. Günahlarını affeyle, mekanını cennet, kabrini nurla pür-nur eyle. Bizler de aynı akıbete uğradığımızda bizlere de rahmetinle muamele eyle. Amin."
