Kuduz, insan ve memeli hayvanların çoğunda beyin dokusunda iltihap meydana getiren, zoonotik yani hayvanlardan insanlara bulaşan bir hastalıktır.
Hayvan hastalıkları arasında en riskli rahatsızlıkların başında kuduz gelir. Zamanında müdahale edilmediği takdirde ölümcül olabilir. Genel belirtileri göz önünde bulundurularak hastanın anında müşahede altına alınması gerekir.
KUDUZ BELİRTİLERİ NELER?
Hayvanlarda Kuduz Belirtileri;
- Hayvanın huyunda veya hareketlerinde değişimler, korkaklık, sinirlilik ve saldırganlık görülebilir.
- Hayvanda genellikle şiddetli ısırma isteği bulunur.
- Vücudunda felçler, yutkunma güçlüğü, salya akması, kasılmalar görülebilir.
*Bu belirtileri gösteren hayvanlardan uzak durulmalı ve en kısa sürede İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine haber verilmelidir.
İnsanlarda Kuduz Belirtileri;
- Isırılan vücut bölgesinde duyu değişikliği,
- Parezi veya paralizi (Felç),
- Yutma güçlüğü,
- Sudan korkma,
- Bilinç kaybı,
- Kasılmalar,
- Kaygı bozuklukları.
KUDUZ HANGİ HAYVANLARDAN BULAŞIR?
1- Evcil hayvanlar: Kedi ve köpekler başta olmak üzere birçok evcil hayvanın kuduz virüsü taşıma riski bulunmaktadır. Bu hayvanların yanı sıra eşek ve inek gibi hayvanlara da kuduz aşısı yaptırmak gerekebilir.
2- Vahşi hayvanlar: Kuduz, bir memeli hayvan hastalığı olarak kayıtlara geçmiştir. Bu nedenle sadece evcil hayvanlarda değil, kendi doğal ortamında yaşayan memeli hayvanlarda görülme riski de oldukça yüksektir. Bu hayvanların başında yarasa ve sırtlan geliyor. Yapılan araştırmalar sonucu çakal ve ayı gibi ormanda yaşayan hayvanlarda dahi düşük oranda bile olsa kuduz virüsü bulunabilir.
KUDUZ TEDAVİSİ VAR MI?
Kuduz, kliniği geliştikten sonra ölümle sonuçlanan bir hastalık olup, tedavisi bulunmamaktadır. Ancak belirtilen kuduz bulaşma yollarından birine maruz kalınmışsa, kişi kuduzu önlemek amacıyla mutlaka sağlık kuruluşuna müracaat etmelidir. Sağlık kuruluşunda planlanan kuduz profilaksisi (kuduz aşısı vb.) uygulamaları ile kuduz önlenebilir.
KUDUZDAN KORUNMAK İÇİN NE YAPILMALI?
Kuduz, ölümle sonuçlanan bir hastalık olduğundan, korunma yaklaşımları hayat kurtarıcıdır. Bu nedenle;
- Yara veya ısırık bölgesi vakit kaybedilmeden bol su ve sabunla iyice yıkanmalı,yıkama işlemi bittikten sonra alkol veya tentürdiyot gibi iyotlu antiseptikler uygulanmalıdır.
- Göz, ağız veya burun kuduz riskli temasa maruz kaldıysa bol su ile yıkanmalıdır.
- En kısa sürede sağlık kuruluşuna müracaat edilmeli, hekimin düzenleyeceği aşılama programı aksatılmadan uygulanmalıdır.
- Evcil hayvanlar kontrol altında tutulmalı, özellikle geceleri serbest bırakılmamalıdır.
- Kedi ve köpeklere her yıl mutlaka kuduz aşısı yaptırılmalıdır.
- Çevrede hasta, garip davranış sergileyen veya ölmüş hayvanların görülmesi halinde bunlara yaklaşılmamalı ve ilgili yerler (Belediyeler, Muhtarlıklar İl, İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlükleri) haberdar edilmelidir.
- Kuduz riski olan hayvanlarla sık temas eden kişilere temas öncesi aşılama, kuduz riskli teması olanlara da hekim değerlendirmesine göre temas sonrası kuduz aşılaması uygulanmalıdır.
