13. Ağır Ceza Mahkemesi'nin yeniden yargılanma kararından sonra "Şimdi ne olacak" tartışmaları başladı. Al Jazeera'den Selahattin Günday merak edilen soruları 11 başlık altında yorumladı. Futbolda şike davasının hükümlülerinden Aziz Yıldırım ile birlikte altı sanığın; Giresunspor'un eski başkanı Olgun Peker, Fenerbahçe yöneticisi İlhan Ekşioğlu, menajer Abdullah Başak, Sivasspor'un eski yöneticisi Ahmet Çelebi ve Selim Kımıl'ın yeniden yargılanmasına karar verildi. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen bu karar ile birlikte bu altı hükümlünün infazı da (tutuklanma işlemi) durduruldu. Yeniden yargılamaya karar veren mahkeme bundan sonra ne yapacak? Yeni yargılama süreci nasıl yürüyecek? Sportif cezalar bu gelişmeden etkilenecek mi?
1- İlk olarak mahkeme bu kararı kimlere tebliğ (bildirecek) edecek?
İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nin bu kararını sanıklar dahil tüm Türkiye medya aracılığıyla öğrendi. Ancak yasalar gereği kararın Aziz Yıldırım ile diğer beş sanık ve davanın müdahili (katılan) Trabzonspor'a bildirilmesi gerekiyor. Resmi yazı ile birlikte karar bu isimlerin
adreslerine gönderilecek.
2- Mahkemenin kararı kesin mi, itiraz hakkı var mı?
Karar henüz kesinleşmedi. Bu kararın taraflara tebliğ edilmesinden sonra itiraz süreci başlıyor. İtiraz süresi ise kararın taraflara ulaşmasının ardından 7 gün. İtirazları, bir üst mahkeme olan İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi değerlendirip, karara bağlıyor. Karara Trabzonspor adına avukatlarının itiraz edeceği açıklandı. İtiraz süresi dolduktan sonra itiraz hakkı ortadan kalkıyor. Yıldırım'ın durumu yargılamanın sonucunda netleşecek. Beraat kararı verilirse Yıldırım ve diğer sanıklar haklarındaki iddialardan aklanmış olacak. Ancak mahkemenin eski kararın aynısını vermesi halinde Aziz Yıldırım yeniden cezaevine girecek.
3- Mahkemenin önünde hangi seçenekler var?
Mahkeme ilk olarak şike dosyasını detaylı bir şekilde inceleyecek. İncelemelerin ardından mahkemenin önünde iki seçenek var. a- Dosya üzerinden karar vermek İlk seçenek yeniden yargılama sürecini dosya üzerinden yapmak. Mahkeme dava dosyasını incelemesinin ardından Yıldırım ile birlikte 5 sanığın taleplerinin bulunduğu dosya hakkında yine dosyanın içeriğini inceleyerek duruşma açmadan karar verir. Bu kapsamda Trabzonspor da itirazlarını içeren taleplerini sunabilir. Mahkeme vardığı kararı taraflara bildirerek dosyayı kapatır. b- Yeniden duruşma yaparak karar vermek Mahkeme duruşma yapmaya karar verirse, önce duruşmanın ne zaman yapılacağını belirleyecek. Böyle bir karar alınırsa, adli tatil sonrası yani en erken eylül ayında dava yeniden başlayabilecek. Bu karar taraflara tebliğ edilerek duruşmalara gelmeleri istenecek. Sanıklar dinlenecek, sanıkların talepleri yerine getirilecek. Trabzonspor'un talepleri alınacak. Duruşma savcısı sanıkların lehine ve aleyhine delilleri toplayacak. Savunmaların ve tanıkların dinlenmesinin ardından ceza veya beraat istenilecek. Savcının görüşünü vermesinin ardından sanıklara son sözleri sorulacak. Son sözlerinin ardından mahkeme kararını açıklayacak.
4- Yeniden duruşma, davanın en baştan başlaması demek mi?
Hayır. Duruşma yapılma kararı, davanın sıfırdan başlayacağı anlamına gelmez. Yerel mahkeme Yargıtay'ın onadığı bir kararı tamamen ortadan kaldıramaz, değiştiremez. CMK 311/1-e maddesine göre, yeni bir delil veya olgu ortaya çıktıysa ve bu cezasının indirimine neden olabilecek bir sonuç doğuruyorsa bunu değerlendirebilir. Sadece yeniden yargılamaya esas alınan husus yargılamanın konusu yapılır.
5- Yıldırım'ın Anayasa Mahkemesi'ne de yapmış olduğu hak ihlali kaynaklı bireysel başvurusunun bu sürece etkisi olabilir mi?
14. Ağır Ceza Mahkemesi'nin yapılan itirazları incelemesi süresi içerisinde (üç haftayı bulması bekleniyor) Anayasa Mahkemesi'nden konuyla ilgili karar çıkması bu konuda verilecek kararı etkileyebilir. Zira Anayasa Mahkemesi'nin 'burada hak ihlali yok, deliller hukuka uygun' kararı vermesi halinde 13. Ağır Ceza'nın kararıyla çelişecektir. Anayasa Mahkemesi de 13. Ağır Ceza Mahkemesi gibi bir sonuca ulaşırsa, davanın yeniden görülmesi önünde hiçbir engel kalmayacaktır. Yeniden yargılamanın yapılması sonunda, sanıklar beraat ederse UEFA'ya konunun taşınması mümkün. Bu karar, bir beraat kararı anlamına gelmediğinden şu an için UEFA sürecine etkisi bulunmuyor.
6- Mahkeme eski kararı tekrarlayabilir mi?
Evet. Mahkeme Aziz Yıldırım ve diğer sanıklar hakkında daha önce '16. Ağır Ceza'nın verdiği karar doğrudur' diyerek bu kararın aynısını verebilir.
7- Mahkeme başka bir karar verebilir mi?
Bu sorunun da cevabı evet. Mahkeme, sanıkların suçsuz olduğuna kanaat getirerek beraat kararı da verebilir. Mahkeme ne beraat, ne de eski kararın aynısını vermek zorunda değil. Yeniden yargılama sonucu heyet yeni ve farklı cezalar verebilir.
8- Aziz Yıldırım'ın cezaevine tekrar girme ihtimali var mı?
Yasalara göre bu ihtimal her zaman var. Ancak infazın durdurulma kararını (bir üye hakimin 'tutuklansın' demesine rağmen) veren mahkemenin, Yıldırım hakkında yargılama sürecinde tutuklama kararı vermesi düşük bir ihtimal.
9- Yıldırım ve diğer sanıkların durumu ne zaman netlik kazanacak?
Yargılamanın sonucunda netleşecek. Beraat kararı verilirse, Yıldırım ve diğer sanıklar, aklanmış olacak. Ancak mahkemenin eski kararın aynısını vermesi halinde Yıldırım yeniden cezaevine girecek. Mahkemenin daha az ceza vermesi halinde de Yıldırım'ın daha önceki yattığı süre (1 yıl) değerlendirilecek. Yıldırım'ın yeni aldığı ceza, infaz kanununa göre yattığı süreyi karşılıyorsa cezaevine girmeyecek, karşılamıyorsa belli bir süre daha cezaevinde yatmak zorunda kalacak. Mahkeme, Yıldırım'a ceza vermesi halinde tutuklama için Yargıtay'ı da bekleyebilir.
10- Yıldırım ve diğer sanıkların durumu ne zaman netlik kazanacak?
Mahkeme öncelikle dava sonunda açıklayacağı kararın gerekçelerini yazacak. Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilecek. Tarafların görüşlerinin alınmasının ardından karar Yargıtay'a gönderilecek. Yargıtay, Cumhuriyet Başsavcılığı'nın görüşünün alınmasının ardından dosya Yargıtay'ın ilgili dairesine gönderilecek. Davanın son sözünü Yargıtay söyleyecek.
11- UEFA ve CAS sürecine yeniden yargılama kararı nasıl yansıyabilir?
Yeniden yargılamada beraat çıkarsa konunun UEFA'ya taşınması mümkün. Karar, bir beraat kararı anlamına gelmediğinden şu an için UEFA sürecini etkilemiyor. Beraat çıkması durumunda da UEFA, 'bu karar beni bağlamaz' şeklinde görüş bildirebilir. UEFA disiplin talimatında, devlet mahkemelerinin yargılamalarını dikkate alsa da, bunların sonuçlarının kendisi açısından bağlayıcılığının bulunmadığına dair hüküm bulunmakta. UEFA'nın kararı değişmeden, CAS'a konu taşınamaz. F.Bahçe, İsviçre Federal Mahkemesi'ne başvurusuyla ilgili sonucu temmuz başında bekliyor. UEFA da itirazlarla ilgili 17 Temmuz'da değerlendirme toplantısı yapacağını açıklamıştı. Yeniden yargılama ile, F.Bahçe ve Yıldırım'ın iddia etmiş olduğu haklılık konusunda dayanak imkanı doğuyor.
