Yüksek gelirli ülkeler ligine giriyoruz

Turkuvaz Medya tarafından düzenlenen 5. Finansın Geleceği Zirvesi & 13. Para Sohbetleri Zirvesi, finans sektörünün liderlerini, düzenleyici kurumları ve Türkiye ekonomisinin yol haritasını şekillendiren üst düzey karar vericileri bir araya getirdi. Zirvenin açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye'nin son 23 yılda dünya ortalamasının çok üzerinde büyümeyi başararak tarihsel bir yakınsama sürecine girdiğini belirterek, "Türkiye ekonomisi son 23 yılda yıllık ortalama yüzde 5.4 büyüdü. Dünya ortalaması aynı dönemde yüzde 3.5'ti. Bu fark küçük görünse de uzun dönemli etkisi çok büyüktür; bugün kişi başına gelirimizin AB ortalamasına oranı yüzde 38'den 70'e yükselmiş durumda" dedi.

1.5 TRİLYON $ GEÇİLECEK

Enflasyonla mücadelenin birinci öncelik olduğunu kaydeden Yılmaz, ancak bunu yaparken büyümeyi ve istihdamı feda etmeyen dengeli bir politika seti uygulamaya devam edileceğini söyledi. Yılmaz, şöyle konuştu: "Ekonomi yönetiminde temel yaklaşımımız nettir: Kapasiteyi koruyarak, istihdamı güçlendirerek ve finansal istikrarı sağlayarak Türkiye'yi bir üst aşamaya taşımak. Bu dengeyi korumak için yoğun çaba içindeyiz. Dünya Bankası'nın Atlas yöntemine göre Türkiye 2002'de alt orta gelir grubundaydı. Bugün ise ilk kez yüksek gelirli ülkeler kategorisine geçme eşiğine geldi. Bu, ekonomik tarihimizde önemli bir dönüm noktasıdır." NOMINAL milli gelirimizin 1.5 trilyon doları aşacağını belirten Yılmaz, "Bu önemli bir eşiktir. Orta Vadeli Program'da 2025 için yüzde 3.3 büyüme öngördük, yıl sonunda bunun biraz üzerinde bir gerçekleşme bekliyoruz. IMF tahminlerinin gerçekleşmesi halinde, Türkiye nominal milli gelirde dünyanın 16'ncı büyük ekonomisi konumuna yükselecek. Türkiye geçen yıl satın alma gücü paritesine göre dünyanın 12'nci büyük ekonomisiydi. Bu yıl 11'e yükseleceğiz. Bu da Türkiye'nin tarihimizde ilk kez İtalya'yı geçerek Avrupa'nın 4'üncü büyük ekonomisi olması demek" dedi. 1960'larda Devlet Planlama Teşkilatı kurulurken Türkiye için hedef olarak İtalya'nın referans alındığını hatırlatan Yılmaz, "Bugün, satın alma gücü bakımından ilk kez İtalya'nın üzerine çıkıyoruz. Bu, Türkiye'nin kalkınma hikayesindeki önemli kırılma noktalarından biridir" diye konuştu.

DEPREM HARCAMASI 90 MİLYAR $

Kamu maliyesinde disiplinli duruşun devam ettiğini anlatan Yılmaz, son 3 yılda 90 milyar doları bulan deprem harcamalarına rağmen bütçe açığının milli gelire oranının bu yıl yüzde 3.6 seviyesine gerilemesini öngördüklerini söyledi. Yılmaz, gelir tarafındaki artış sayesinde bu oranın yüzde 3.6'nın da altında gelmesinin muhtemel olduğunu aktardı. Sermaye piyasalarında derinleşmenin hızlandığını belirten Yılmaz, Borsa İstanbul şirketlerinin piyasa değerinin 2021 yılında 2.17 trilyon liradan, 2025 Kasım itibarıyla 19.9 trilyon liraya yükseldiğini kaydetti.

HEDEFİMİZ TEK HANE

Enflasyonla mücadelede para politikası, maliye politikası ve makroihtiyati tedbirlerin birlikte ve kararlı şekilde uygulandığını vurgulayan Yılmaz, 2024 Haziran'ında başlayan dezenflasyon süreci ile yıllık enflasyonun 44 puandan fazla düşerek 2025 Kasım ayı itibarıyla yüzde 31.1'e gerilediğini söyledi. Enflasyonu 2026 yılında yüzde 20'nin altına, 2027 yılında ise tek haneli seviyelere düşürmeyi hedeflediklerini belirten Yılmaz, bunu yaparken büyüme potansiyelini de kademeli şekilde artırmayı amaçladıklarını ifade etti. Yılmaz, sosyal konut ve gıda başta olmak üzere arz yönlü politikalarla da enflasyonla mücadelenin desteklendiğini söyledi.

PRİM ÜRETİMİ % 50 BÜYÜDÜ

Sigortacılık ve özel emeklilik sisteminin finansal istikrar ve toplumsal dayanıklılık açısından taşıdığı önemi vurgulayan Yılmaz, üçüncü çeyrek itibarıyla sigorta sektörünün brüt prim üretiminin önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 50 artarak 857 milyar liraya ulaştığını söyledi. Yılmaz, sektörün aktif büyüklüğünün de 3.4 trilyon liraya yaklaştığını kaydetti.

YABANCININ GÜVENİ ARTIYOR

Türkiye'ye gelen uluslararası doğrudan yatırımların da Ocak-Eylül döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 46 artışla 11.4 milyar dolara ulaştığını belirten Yılmaz, bu gelişmelerin uluslararası yatırımcıların Türkiye ekonomisine duyduğu güveni pekiştirdiğini söyledi. Bu dönemde güvenin bir diğer göstergesinin de CDS risk primindeki düşüş olduğunu dile getiren Yılmaz, CDS'in 2023 Mayıs'ında 700 baz puan seviyesinden 230 baz puan düzeyine kadar gerilediğini vurguladı.

BANKACILIK SEKTÖRÜ 44.1 TRİLYON OLDU

Ekim itibarıyla bankacılık sektörünün aktif büyüklüğünün 44.1 trilyon, kredilerin 21.6 trilyon, mevduatın 25.4 trilyon liraya ulaştığını kaydeden Yılmaz, takipteki alacak oranının yüzde 2.4 gibi makul düzeyde seyrettiğini söyledi. Yılmaz, sektörün sermaye yeterliliği oranının yüzde 18.9 ile yasal asgari oran olan yüzde 8'in oldukça üzerinde bulunduğunu belirterek, bankacılık sisteminin hem dayanıklılığının hem verimliliğinin altını çizdi. Katılım bankacılığı sektörünün büyümesinin memnuniyet verici olduğunu aktaran Yılmaz, sektörün finansal sistem içindeki payının yüzde 9'a yaklaştığını belirtti.