İslam dininde kurban ibadeti, kulun Allah'a olan teslimiyetini, şükrünü ve fedakarlığını simgeler. Mali gücü yerinde olan Müslümanlara vacip olan bu ibadet, sadece bir hayvan kesimi değil, aynı zamanda toplumsal dayanışmayı ve yardımlaşmayı körükleyen manevi bir köprüdür. Kurban Bayramı günlerinde ibadetlerini eda eden vatandaşlar, kesim işleminden sonra etlerin paylaşımı aşamasına geçmektedir. Bu süreçte en çok kafa karışıklığı yaratan soru ise etin dağıtılmasının dini bir zorunluluk olup olmadığıdır. "Kurban etini dağıtmazsam ibadetim kabul olur mu?" endişesi taşıyan hayırseverler için fıkıh kaynaklarındaki net hükümleri ve Diyanet'in bu konudaki açıklamalarını sizler için derledik.
KURBAN ETİNİ DAĞITMAK FARZ MI?
İslam hukukuna (fıkhına) göre, kesilen kurbanın etini başkalarına, fakirlere veya komşulara dağıtmak farz değildir. İbadetin rüknü kan akıtmaktır. Yani kurban ibadetinin geçerli ve sahih olabilmesi için en temel şart, kurbanlık hayvanın bayram günlerinde usulüne uygun olarak kesilmesi ve kanının akıtılmasıdır. Hayvan kesildiği an ibadet hukuken yerine getirilmiş olur. Kesimden sonra etin paylaşılması, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) bizzat uyguladığı ve ümmetine miras bıraktığı çok güçlü bir sünnet ve müstehab (güzel) bir davranıştır.
KURBAN ETİNİ DAĞITMAMAK GÜNAH MI?
Kurban etini hiç dağıtmamak, tamamını evde bırakmak ya da dondurucuya saklamak dinen bir günah veya haram teşkil etmez. Eti dağıtmayan bir kişinin kurban ibadeti geçersiz sayılmaz; kişi kurban kesme sevabını yine alır. Ancak İslamiyet, kurbanın sosyal ve toplumsal bir dayanışma aracı olmasını arzu eder. Bu nedenle, hiçbir haklı gerekçe yokken etin tamamını bencilce evde tutmak, ibadetin ruhuna, paylaşma ve fukarayı gözetme felsefesine aykırı düştüğü için dinen hoş karşılanmaz ve mekruh (beğenilmeyen durum) kabul edilir.
HANGİ DURUMLARDA ETİN TAMAMINI EVE AYIRMAK CAİZDİR?
Diyanet İşleri Başkanlığı, kurban etinin evde bırakılması konusunda ailelerin maddi durumunu esas alan çok önemli bir istisna getirmektedir: Eğer kurban kesen kişinin maddi durumu çok iyi değilse, kalabalık bir aile nüfusuna sahipse ve yıl içinde evine düzenli olarak et girmiyorsa; bu kişinin kestiği kurbanın etini hiç dağıtmadan tamamını kendi çoluk çocuğunun geçimi ve tüketimi için evinde bırakması dinen tamamen caizdir ve en doğru olanıdır. İslam dini kolaylık dinidir ve kişinin öncelikle kendi ailesinin rızkını ve ihtiyacını karşılamasını önceler.
SÜNNETE UYGUN EN FAZİLETLİ PAYLAŞIM: ÜÇLÜ TAKSİM
Maddi durumu yerinde olan ve et satın alma gücü bulunan Müslümanlar için en faziletli ve sünnete uygun olan yöntem, kurban etini üç eşit parçaya bölmektir:
1. Bölüm: Evine hiç et girmeyen, maddi durumu yetersiz fakir, yetim ve muhtaç ailelere dağıtılır.
2. Bölüm:
3. Bölüm:
ADAK KURBANI İSTİSNASI
Eğer kesilen kurban normal bir bayram kurbanı (vacip kurban) değil de bir adak kurbanı ise, adak kurbanının etini kesen kişinin ve ailesinin (anne, baba, çocuk, torun) yemesi kesinlikle yasaktır. Adak kurbanının etinin tamamının fakirlere dağıtılması farzdır.
