Kurban ibadeti, Müslümanlar arasında yardımlaşma, dayanışma ve kaynaşmayı sağlayan en önemli köprülerden biridir. Kesilen kurbanların etlerinin doğru ve adil bir şekilde pay edilmesi, hem ibadetin sıhhati hem de toplumsal barış açısından büyük önem taşır. Her bayram öncesinde vatandaşlar, "Kurban etinin ne kadarını eve ayırmalıyım?", "Komşulara ne kadar pay vermeliyim?" ve "Hissedarlar arasında et bölüşümü nasıl olmalı?" gibi soruların yanıtını arıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı, rehber niteliğindeki fetvalarıyla kurban etinin taksimindeki tüm soru işaretlerini giderdi. İşte kurban payı dağıtmanın püf noktaları!
DİYANET'İN ÖNERİSİ ÜÇE BÖLME KURALI
Diyanet İşleri Başkanlığı, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) uyguladığı ve tavsiye ettiği üzere kurban etinin en faziletli pay etme şeklinin üç eşit parçaya bölünmesi olduğunu belirtmektedir. Bu formül şu şekilde uygulanır:
1. Pay (Fakir ve Muhtaçlar İçin): Kesilen kurban etinin üçte biri, mali durumu yetersiz olan, evine et girmeyen yoksul, yetim ve muhtaç ailelere dağıtılır. İbadetin toplumsal amacına ulaşması için bu payın titizlikle ulaştırılması gerekir.
2. Pay (Akraba ve Komşular İçin): Etin diğer üçte birlik kısmı; zengin veya fakir ayrımı yapılmaksızın akrabalara, komşulara, dostlara ve tanıdıklara bayramlaşma vesilesi ve ikram olarak pay edilir.
3. Pay (Ev Halkı İçin): Kalan son üçte birlik kısım ise kurbanı kesen kişinin kendi ev halkı, çoluk çocuğu ve misafirleri tarafından tüketilmek üzere eve ayrılır.
Maddi durumu iyi olmayan, kalabalık bir nüfusa sahip olan ve et satın alma gücü bulunmayan ailelerin, kestikleri kurbanın etini hiç dağıtmadan tamamını evlerinde bırakmaları dinen tamamen caizdir. İslam dini kolaylık dinidir ve bu durumdaki ailelerin öncelikle kendi ihtiyaçlarını karşılamasını uygun görür.
ORTAKLAR ARASINDA KURBAN ETİ NASIL PAY EDİLİR? TARTMAK ŞART MIDIR?
Büyükbaş hayvanlara (sığır, manda, deve) 1 kişiden 7 kişiye kadar ortak olunabilmektedir. Diyanet, ortaklaşa kesilen kurbanlarda etlerin bölüşülmesi konusunda çok kesin bir fıkhi kural koymaktadır: Göz kararı pay yapılamaz. Hissedarlar, kurban eti pay edilirken kesinlikle göz kararı (götürü usulü) bölüşüm yapamazlar. Kurban etlerinin ortaklar arasında adil olabilmesi için mutlaka terazi ile tartılarak eşit şekilde bölünmesi gerekir. Eğer etler tartılmadan, rastgele veya göz kararı paylaşılırsa ve bir ortağa diğerinden daha fazla et düşerse, bu durum dinen kul hakkına ve "faiz/riba" hükmüne gireceğinden ibadete zarar verir. Kurbanın sadece eti değil; ciğer, yürek, kelle, paça gibi sakatatları ve hatta derisi dahi ortaklar arasında eşit şekilde paylaşılmalı veya ortak rıza ile bir hayır kurumuna bağışlanmalıdır.
Kurbanı kesen, yüzen veya pay eden kasaba hizmeti karşılığında ücret olarak kurban eti, sakatatı veya derisi verilemez. Kasabın emeği nakit parayla ödenmelidir. Ücret ödendikten sonra kasaba sadaka veya ikram olarak et verilebilir. Pay etme işlemi hijyenik bir ortamda yapılmalı, etler temiz kaplara ve poşetlere konularak incitilmeden, gösterişten uzak bir şekilde ihtiyaç sahiplerine teslim edilmelidir.
